Kết quả 1 đến 1 của 1

Chủ đề: Thăng trầm làng mộc ven sông Cầu

  1. #1

    Thăng trầm làng mộc ven sông Cầu

    (BGĐT) - Mấy năm trước, gần như cả xã Mai Đình và một số thôn của xã Đoan Bái, Châu Minh, Hương Lâm, Xuân Cẩm, huyện Hiệp Hòa (Bắc Giang) chẳng khác nào những xưởng mộc khổng lồ, sôi động ngày đêm không ngủ. Nhưng thời điểm này các làng mộc đang ở giai đoạn trầm lắng nhất trong vòng 4 năm trở lại đây.
    Thôn An Lập, xã Đoan Bái (Hiệp Hòa) giàu lên nhờ nghề mộc.
    Hoàng kim một thuở Theo Trưởng Phòng Kinh tế hạ tầng huyện Nguyễn Văn Bảo, kết quả khảo sát cuối năm 2014, toàn huyện có gần 2.200 xưởng mộc. Hiệu quả kinh tế từ nghề mộc rất lớn, nhà ở kiên cố đua nhau mọc lên nhờ những bàn tay con em các thôn đi làm thợ rồi về nhà mở xưởng. Sân, vườn, nhà ngang, thậm chí ruộng ven làng cũng được dùng làm mặt bằng mở xưởng đóng đồ hoặc xẻ gỗ. Dọc các trục đường thôn, xưởng mộc san sát bám mặt đường. Một thời gian dài, xe máy nào từ bên kia sông Cầu xuống đò về bên này cũng đều chằng buộc đủ loại gỗ từ súc, ván, thanh đến khúc, cục lớn, nhỏ… Xe tải cỡ vừa cũng chất gỗ lặc lè bò xuống đò. Chủ tịch UBND xã Mai Đình Hà Huy Hường cho biết, xã có khoảng 900 hộ làm nghề, nhiều hộ phất lên thành tỷ phú, trong đó gần chục hộ có gia tài cỡ dăm bảy đến hàng chục tỷ đồng nhờ nghề mộc. Ông Chu Bá Quân, 50 tuổi ở thôn Thắng Lợi là một trong số đó. Ông Quân kể, gần hai chục năm trước ông làm nghề giết mổ, kinh doanh thịt lợn, thu nhập chỉ đắp đổi qua ngày. Gia đình ông bắt đầu làm mộc từ năm 2007. Vào khoảng nửa cuối năm 2013, “sốt” chưa từng thấy, khách Trung Quốc đến tận xưởng đặt hàng và thu mua. Ba bố con ông cùng nhóm thợ 5-7 người làm từ sáng sớm tới 1-2 giờ khuya. Ngủ vài tiếng rồi dậy vệ sinh cá nhân, ăn qua quýt chút gì đó lấy sức, cứ 6 giờ sáng hằng ngày, ông lại chạy xe sang bên Đồng Kỵ (Từ Sơn, Bắc Ninh) mua gỗ. Cao điểm nhất trong nửa năm 2013, xưởng ông lãi 3 tỷ đồng. Thật khó tin nhưng có bộ bàn ghế ông lãi đến vài trăm triệu. Thợ thuê trong xã, xã bên, thậm chí cả Thanh Hóa ra, Mỏ Trạng (Yên Thế) xuống. Thuê thợ xa để họ ít về, không ảnh hưởng đến tiến độ công việc. Ngôi biệt thự mặt bằng 180 m2 với 3 tầng nổi, 1 tầng hầm dùng làm xưởng. Tiếng ồn của máy móc, đục chạm và bụi gỗ được “nhốt” luôn trong khu hầm này. Ngay từ khi bước vào căn nhà, chúng tôi bị choáng ngợp bởi vẻ bề thế, nội thất đắt tiền, trần ốp gỗ pơmu cầu kỳ; bếp ăn hiện đại tựa bếp ăn của những căn biệt thự sang trọng ở thành phố. “Tiền làm nhà 7 tỷ đồng, mua đất, làm mặt bằng xưởng, tường bao 3 tỷ. Tất cả đến từ nghề mộc chỉ trong vòng mấy năm. Trước đây, có nằm mơ, vợ chồng tôi cũng không nghĩ mình có ngày hôm nay”.
    Một góc xưởng mộc của gia đình ông Chu Bá Quân, thôn Thắng Lợi, xã Mai Đình (Hiệp Hòa).
    Ông Quân nói. Không có con số thống kê chính thức nhưng ước tính trai tráng các xã ven sông Cầu sang làm thợ cho các xưởng mộc bên Phù Khê, Đồng Kỵ có lẽ đến hàng nghìn. Thạo nghề, hàng mộc mỹ nghệ được khách hàng bên Trung Quốc lùng mua sôi sục, từ khoảng năm 2008 đến 2012, số người đi làm thuê bên Từ Sơn hầu như rút hết về nhà tự mở xưởng. Vốn liếng vài ba trăm triệu mua máy móc, dựng nhà xưởng, chưa có thì vay mượn, nhờ bố mẹ ứng vốn, những thanh niên tuổi chưa đến 30 quyết chí làm giàu. Anh Nguyễn Văn Lý, 26 tuổi hiện là chủ xưởng xẻ gỗ ở thôn An Lập, xã Đoan Bái ngồi nhớ lại: Khởi nghiệp năm 2009 bằng nghề nuôi lợn siêu nạc, kết hợp đầu tư mở xưởng xẻ gỗ, hiện cơ ngơi của anh dựng trên mặt bằng 120 m2. Đầu tư mất 1,3 tỷ đồng (vốn của gia đình và vay ngân hàng) mua 3 máy xẻ vi tính, 1 cẩu tự hành, 1 xe tải nhỏ, 1 xe lam. Lúc cao điểm, 3 máy chạy liên tục để xẻ gỗ thuê cho các xưởng mộc trong và ngoài xã, đêm chỉ nghỉ vài tiếng. Anh cho biết: “Năm 2012, 2013 việc nhiều, thu lãi lớn, làm không biết mệt. Nhớ nhất là có hôm lãi công xẻ một ngày đủ tiền dẫn cưới vợ”. Dáng người gày gò song anh Lý thoăn thoắt điều khiển dàn máy, lái xe, cắt đặt công việc cho thợ đâu ra đấy. An Lập cũng có những tỷ phú tuổi mới ngoài 30, như anh Nguyễn Văn Tú hay bốn người con của ông Trần Văn Việt hiện làm chủ mấy cửa hàng kinh doanh đồ gỗ tại Từ Sơn. Khi “cơn sốt” nghề mộc lên đỉnh điểm, từng có những đêm, cán bộ thôn, xã của Mai Đình phải cắt cử nhau trực canh chừng các hộ dựng nhà xưởng trên ruộng canh tác. Không ít hộ đã bị phạt, buộc tháo dỡ công trình. Cũng theo đà nở rộ của các xưởng mộc, nhu cầu sử dụng điện tăng vùn vụt khiến các trạm biến áp đều quá tải. Mất điện, không ít hộ thiệt hại hàng trăm triệu đồng do hỏng máy móc, hỏng gỗ… Nhiều người phải viện đến những mối quan hệ thân quen để nhờ vả lắp công tơ điện ba pha chuyên dùng cho sản xuất. Công ty Điện lực Bắc Giang, Điện lực huyện Hiệp Hòa phải cho cải tạo, nâng cấp các trạm biến áp tại khu vực các xã có nghề mộc để giải quyết tình trạng thiếu điện sản xuất, sinh hoạt. Ồn, bụi, không gian ngột ngạt, nước thải đặc quánh như dầu luyn do các xưởng mộc hoạt động hết công suất song chẳng ai kêu ai vì nhà nào cũng vậy. Hai người em họ của tôi ở quê lần lượt vay mượn mở xưởng với lời khẳng định chắc như đinh đóng cột: “Không thể thua lỗ được”.Khó nhọc giữ nghề“Sẽ không bao giờ còn có thể sôi động như vậy nữa”, hầu hết những cán bộ, người dân, chủ xưởng mộc ở các xã Đoan Bái, Mai Đình, Châu Minh khi được hỏi đều khẳng định điều đó. Ngày trước, làm cố một bộ bàn ghế bằng làm cả năm hiện nay. Giờ đây, mỗi tháng hộ ông Quân, anh Tú chỉ xuất bán được khoảng 3-4 bộ, bằng một nửa so với trước, giá cũng thấp đi nhiều. Chủ yếu là gỗ hương và cẩm lai. Hàng gỗ trắc vẫn đắt giá và được khách Trung Quốc chuộng hơn cả, giá cao hay thấp phụ thuộc vào độ sắc nét, màu vân. Hàng bán chậm, khách lại chọn rất kỹ. Những bộ có giá hơn 1 tỷ trước đây nay chỉ khoảng 400-500 triệu đồng. Còn anh Lý nói rằng chưa khi nào ít việc như năm nay. Lãi thấp hoặc chỉ hòa vốn nhưng vẫn phải làm để giữ thợ, phòng khi có việc tìm thuê không được người.
    Một bộ ghế kiểu trung đường 12 món bằng gỗ trắc lúc sốt có giá 1,6 đến 1,8 tỷ đồng. Ảnh: Một góc xưởng mộc của ông Chu Bá Quân, thôn Thắng Lợi, xã Mai Đình (Hiệp Hòa).
    Đỗ Thịnh
    Chủ tịch UBND xã Mai Đình - ông Hà Huy Hường cho hay, xã chưa tiến hành rà soát lại nhưng số xưởng còn hoạt động chỉ bằng khoảng một nửa so với cuối năm 2014. Số này đều là hộ dày vốn, có kinh nghiệm, giỏi nghề song cũng hoạt động cầm chừng. Một số người chuyển sang làm thuê cho chủ xưởng khác hoặc nhận gỗ nguyên liệu đã pha sẵn bên Phù Khê, Đồng Kỵ về đóng lấy tiền công. Số xưởng phải đóng cửa chủ yếu do ít vốn, vay mượn hoặc chủ không biết nghề, không quản lý được thợ. Trước đây, từng có những hộ thế chấp nhà đất rút tiền ngân hàng cho vay lấy lãi ngày và cũng có khoảng năm chục hộ đã vỡ nợ bởi không biết lượng sức khi chạy theo cơn sốt. Bị cuốn theo cơn lốc lợi nhuận, người dân làng nghề mộc ở Hiệp Hòa ít ai quan tâm rằng thị trường nóng lạnh thất thường đến thế. “Có gan làm giàu”, nếu làm ăn mà đắn đo, dè dặt thì cơ hội vuột mất, làng xóm thuần nông lấy đâu ra những ngôi nhà hiện đại, đẹp lung linh như hiện nay. Đã trót mang lấy nghiệp vào thân, hơn nữa không dễ gì đưa được một nghề mới vốn đòi hỏi cao về công sức, sự chăm chỉ, khéo léo và cả sự cực nhọc nữa về làng; nghề mang lại ấm no, giàu có cho bao hộ, tạo ra việc làm cho hàng nghìn người, vì thế cũng không dễ gì người dân chấp nhận buông xuôi. Dọc con đường chạy từ mặt đê tả Cầu của thôn Mai Thượng dài mấy trăm mét xuống tận bến sông, tất cả các nhà ven đường vẫn mở xưởng sản xuất và trưng bày sản phẩm. Nhà nào cũng có vài bộ, thậm chí hàng chục bộ bàn ghế, đủ kiểu như: Sơn thủy chiện tranh, quốc voi, trung đường hoặc kệ, tủ… Anh Đặng Văn Phúc, 24 tuổi đang trông coi cửa hàng rộng 120 m2 cho hay mặc dù thưa vắng khách, hàng trăm xưởng mộc trong thôn vẫn duy trì hoạt động. Để hỗ trợ người dân có nơi sản xuất tập trung, thuận tiện cho giao thương, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, hạ tầng đồng bộ, UBND huyện đã cho quy hoạch và đang tiến hành giải phóng mặt bằng làng nghề Mai Hương nằm trên diện tích 27 ha đất của hai thôn thuộc Mai Đình, Hương Lâm. Chưa rõ làng nghề có trở thành điểm sáng trong phát triển tiểu thủ công nghiệp của huyện hay không, bởi vẫn còn không ít hộ dân đắn đo trước sức thuyết phục của một làng nghề hoành tráng và chưa sẵn sàng đoạt tuyệt với mô hình sản xuất gia đình. Trên đường xuống bến sông để qua đò, ra quốc lộ trở về thành phố, lúc lúc chúng tôi lại gặp người dân chở gỗ bằng xe máy về làng.
    Kim Hiếu
    Sửa lần cuối bởi hoàng yến; 05-01-2017 lúc 10:31 AM.

Quyền viết bài

  • Bạn không thể đăng chủ đề mới
  • Bạn không thể gửi trả lời
  • Bạn không thể gửi đính kèm
  • Bạn không thể sửa bài
  •