( Sơn Thủy Tùng Hạc phong cách Nhật Bản )
Cây tùng mọc trên núi cao, khô cằn, thiếu nguồn dinh dưỡng. Nó mọc ngay ở những mỏm núi chênh vênh, chịu nhiều sương gió, bão tuyết mà không chết không đổ thể hiện sức sống bền bỉ. Người xưa xem tùng là đại diện cho trăm cây, ngoài ý nghĩa trường thọ, tùng còn là đại diện của khí tiết. Ngoài ra, trong quan niệm của người Trung Hoa, tùng còn có khả năng trừ tà, xua đuổi ma quỷ rất mạnh nên tùng mang lại sự bình yên, an lành cho con người.
Hạc trong truyền thuyết xưa là một loài chim tiên, trong “Tước bào cổ kim chú” có viết: “Hạc thiên niên tắc biến thành thương, hựu lưỡng thiên tuế tắc biến hắc, sở vị huyền hạc dã” (Qua ngàn năm, hạc biến màu xanh; qua hai ngàn năm, hạc biến thành đen; nên gọi là hạc huyễn hoặc). Vì vậy, người xưa xem hạc là loài chim tượng trưng cho sự trường thọ.
Họa tiết “tùng hạc diên niên” vừa mang ý nghĩa trường thọ, vừa mang ý nghĩa khí tiết thanh cao, gắn bó vĩnh cửu và còn được gọi với tên “tùng hạc đồng xuân”


( Tranh Tùng Hạc từ Trung Quốc )
Về cây Tùng trên thị trường điêu khắc có 2 loại . Tùng phong cách Nhật Bản có bản Lá hình bán nguyệt như chiếc Quạt Giấy . Tùng phong cách trung Quốc với Bản Lá tròn như hình Mặt Trời . Tùng Phong cách Nhật mới du nhập vào Việt nam vài chục năm chở lại đây . Tùng tán Lá nhật thường đi kèm với Thân Tùng nứt nẻ vẩy gỗ xù xì như vẩy Rắn . Tùng Tán tròn Trung quốc là loại Tùng truyền thống xuất hiện trong những bản điêu khắc cổ từ vài trăm năm trước .

( Tùng Hạc Phong cách Trung Quốc )
Ở một bức tranh điêu khắc thành công . Cây tùng phải thể hiện được sư sần sùi u bướu già cỗi nhưng vẫn phải mềm mại uốn lượn phiêu về vóc dáng ...
Trong tranh điêu khắc so sánh giữa 2 loại Tùng này với nhau thì mỗi loại mang một vẻ đẹp giêng Tùng trung quốc là mẫu truyền thống cổ kính trang nghiêm . Tùng Nhật mềm mại thanh thoát . Với cá nhân Lỗ ban yêu thích phong cách Nhật bản hơn .


( Tranh Tán Tùng Nhật Bản )

Chim thể hiện trong Tranh điêu khắc gồm nhiều Họ . Công . Trĩ . Phượng . Chích . Đại bàng . Mỗi một loài có những đặc điểm giêng biệt để phân định giống loài . Nếu là Thợ điêu khắc non Tay giữa nhưng loại chim thường hay bị lại tạp Chân Cẳng Mỏ Đuôi lẫn lộn giữa chúng với nhau . Hạc Thường có Chân Cao mỏ dài . Ở Tác phẩm đẹp Chim Hạc phải mềm mại thướt tha vì vậy với kinh nghiệm của người thợ thể hiên Hạc đang bay khó hơn rất nhiều khi chim Hạc đậu ...
Về đề tài điển tích . Tùng Hạc có 2 đề tài . Tùng Hạc và Tùng Hạc Sơn thủy . ( cả 2 nhóm này đều giọ chung là Tùng Hạc diên niên ) Tùng Hạc là chỉ Núi non cây Tùng và chim Hạc . Tùng Hạc Sơn Thủy thêm sóng Nước Cá Tôm Sen Vịt ....
Ở Tùng Hạc Sơn Thủy Bức tranh sẽ phong phú sinh động rất nhiều nhưng để chế tác Bức tùng Hạc Sơn thủy cũng đòi hỏi Ngày công trình độ chế tác ngoài ra không gian chiều rộng và bề dầy của Tấm ván cũng đóng một vai trò rât quan trong . Cũng bởi yếu tố đó nên ở những tác phẩm làm từ gỗ tốt như Sưa Mun Trắc đa phần chỉ được thể hiện bằng đề tài Tùng hạc thôi ...
Tranh Tùng Hạc Điêu khắc thường thể hiện Trên Tranh đơn . Đa số là hình Chữ Nhật cá biệt cũng có tranh vuông phần còn lại là khay đĩa tròn ...



( Tùng Hạc Khay Tròn )